Nikah Şahidi Kimler Olabilir, Kimler Olamaz? Kaç Kişi Olur?

Çoğu çift nikah şahidini çabucak seçer, genellikle en yakın arkadaşı ya da bir kardeşi. Nikah günü sorun çıkaran ise ayrıntılar olur: şahidin kimliği evde kalmıştır ya da belediyenin kuralı sizin bildiğinizden farklıdır. Kanundaki şartlar kısadır, farklar belediyelerin uygulamasından çıkar.

Yazıdaki kurallar Türk Medeni Kanunu, Evlendirme Yönetmeliği ve çeşitli belediyelerin nikah sayfaları okunarak 23 Eylül 2026'da derlendi. Yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Farklılık olduğunda nikahınızı kıyacak evlendirme dairesinin kuralı geçerlidir.

Nikah şahidi nedir?

Nikah şahidi, resmi nikahta eşlerin birbiriyle evlenmek istediğini söylediğini duyan ve evlenme kütüğünü imzalayan kişidir. Türk Medeni Kanunu'nun 141. maddesine göre evlenme töreni, evlendirme memurunun ve ayırt etme gücüne sahip ergin iki tanığın önünde yapılır.

Evlendirme Yönetmeliği'nin 28. maddesi şahidin neye tanıklık ettiğini de sayar: evlenme isteğinin serbestçe açıklandığına, tanıklık ettiği kişinin kimliğinin doğru olduğuna ve evlenmenin yapıldığına. Şahitlik nikahın şekil şartlarından biridir; iki şahit olmadan tören yapılmaz.

Nikah şahidi kimler olabilir?

Kanuna ve yönetmeliğe göre ergin olan, ayırt etme gücüne sahip olan ve tanıklık ettiği kişiyi tanıyan herkes nikah şahidi olabilir. Belediyeler buna nikah günü kimliğini göstermeyi ekler.

Ergin olmak: pratikte 18 yaş

Türk Medeni Kanunu'na göre erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar (madde 11). Aynı madde evlenmenin de kişiyi ergin kıldığını söyler; 15 yaşını dolduran biri mahkeme kararıyla ergin kılınabilir (madde 12). Belediyelerin sayfaları ise doğrudan "18 yaşını doldurmuş" şahit istiyor; Şişli, Sultanbeyli, Uşak, Gebze ve Akyurt bunlardan bazıları. 18 yaşından küçük ama evli bir şahit düşünüyorsanız daireye önceden sorun.

Ayırt etme gücü

Kanun, yaşı küçük olmayan ve akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da benzeri bir sebeple akla uygun davranma yeteneğini yitirmemiş herkesi ayırt etme gücüne sahip sayar (madde 13). Yönetmelik bunu törene uygular: görünüşünden ayırt etme gücü olmadığı anlaşılan kişi şahitlik yapamaz. Şahidinizin nikaha ayık gelmesi bu yüzden önemli; sarhoş görünen bir şahidi memur kabul etmeyebilir.

Evlenen kişiyi tanımak

Şahit, tanıklık ettiği kişiyi tanımalıdır. Evlenecek tarafı tanımadığı anlaşılan kişi şahitlik yapamaz (Yönetmelik madde 28). Salonda o an denk geldiğiniz, sizi tanımayan birinden şahitlik istemeyin.

Kimlik

Yönetmelik şahidin hangi belgeyi göstereceğini saymaz, belediyeler ise kimlik ister. Sultanbeyli "yanında nüfus cüzdanları bulunan" en az iki şahit, Uşak "yanında T.C. kimlik kartı bulunan" şahit, Gebze T.C. kimlik numarası yazılı nüfus cüzdanı istiyor. Yalvaç ve İpekyolu belediyeleri, şahitlerin nikahtan önce kimliklerini memura göstermesini, T.C. kimlik numaralarını ve adreslerini bildirmesini zorunlu tutuyor.

Şahidiniz geçerli kimlik kartını yanına alsın ve adresini bilsin. Ehliyet ya da başka bir belgeyle gelmeyi düşünüyorsa daireye önceden sorun.

Anne, baba ya da kardeş şahit olabilir mi?

Kanunda ve yönetmelikte akrabalık bir engel olarak sayılmaz. Beşiktaş Belediyesi, şartları taşıyan anne, baba, kardeş ya da çocuğun şahit olabileceğini; İpekyolu Belediyesi de anne, baba ve kardeşlerin şahitlik yapabileceğini açıkça yazıyor.

Her belediye aynı uygulamada değil. Gebze Belediyesi'nin sayfasında "anne-baba şahit olamaz" notu var. Anne ya da babanızı şahit yapmak istiyorsanız nikahı kıyacak daireye sorun. Kardeş için okuduğumuz sayfalarda bir sınırlama görmedik.

Şahidin cinsiyeti için de bir şart yok; kanun yalnızca ergin ve ayırt etme gücüne sahip iki tanık ister.

Nikah şahidi kaç kişi olur?

Resmi nikahta en az iki şahit bulunur. Kanun (madde 141) iki tanık, yönetmelik (madde 27) en az iki tanık ister. Üst sınır kanunda yazmaz; bunu belediyeler belirler. Şişli Belediyesi en az 2, en fazla 4 şahit kabul ediyor.

Gelenekte gelin ve damat genellikle birer şahit seçer. Resmi metinlerde "gelinin şahidi, damadın şahidi" diye bir ayrım yok; şart, her şahidin tanıklık ettiği kişiyi tanımasıdır. Dört şahit istiyorsanız belediyenizin buna izin verip vermediğini sorun.

Nikah şahidi kim olamaz?

Ergin olmayan, ayırt etme gücü bulunmayan ya da evlenen kişiyi tanımayan biri nikah şahidi olamaz. Kimliğini gösteremeyen bir şahit de belediyelerin kuralına takılır. Akraba ve yabancı şahitlerde belediyeler arasında fark var:

Nikah şahidi yabancı olabilir mi?

Türk Medeni Kanunu ve Evlendirme Yönetmeliği şahit için Türk vatandaşlığı şartı koymaz; saydıkları şartlar erginlik, ayırt etme gücü ve evlenen kişiyi tanımaktır. Belediye uygulaması yine de farklı olabilir: Akyurt Belediyesi, eşlerden biri yabancı olan nikahlarda şahitlerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasını istiyor.

Yabancı bir şahidin hangi belgeyle kabul edileceğini okuduğumuz belediye sayfaları yazmıyor. Yabancı eşlerden belediyeler geçerli pasaport istiyor; Mamak, pasaportun yanında ülke kimlik kartını ya da ikamet izni belgesini de sayıyor. Şahidiniz yabancıysa geçerli pasaportunu, Türkiye'de oturuyorsa ikamet izni kartını da getirsin ve hangi belgenin yeteceğini nikahı kıyacak daireye önceden sorun.

Dil de sorulacak konular arasında. Yönetmelik, Türkçe bilmeyen yabancılar için evlendirme memurunun tercüman kullanabileceğini ve tercümanı tarafların tören yerinde hazır bulunduracağını söyler (madde 27). Şahit eşlerin cevaplarını duyduğunu doğrulayacağı için Türkçe bilmeyen bir şahit için tercüman gerekip gerekmediğini de sorun.

Dini nikahta kimler şahit olabilir?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre dini nikahın geçerli olması için en az iki şahit gerekir. Kurulun fetvasına göre Hanefî âlimleri bir erkek ve iki kadının şahitliğini yeterli görür, diğer müçtehitler iki şahidin de erkek olmasını şart koşar. Şahitlerin Müslüman ve tam ehliyetli olması gerekir; evlenilen kadın Ehl-i kitaptansa şahitler de Ehl-i kitaptan olabilir. Kurul, şahitlerin "erkeğin şahidi" ve "kadının şahidi" diye ayrılmasının şart olmadığını da belirtir.

Aynı kurulun başka bir fetvasına göre, bütün şartlar yerine getirilerek kıyılan resmi nikah dinen de muteberdir. Resmi nikahtan sonra ayrıca dini nikah kıydırmak isterseniz sıra kanunda bellidir: aile cüzdanı gösterilmeden evlenmenin dini töreni yapılamaz (Türk Medeni Kanunu madde 143).

Nikah günü şahit ne yapar, ne getirir?

Şahidin nikah günü getirmesi gereken tek belge kimliğidir. Tören başlamadan önce memur kimlikleri kontrol eder; törende şahit eşlerin cevaplarını duyar ve evlenme kütüğünü imzalar. Yönetmelikteki sıra:

1. Şahit, nikahtan önce kimliğini memura gösterir. Bazı belediyeler T.C. kimlik numarasını ve adresini de sorar.
2. Memur, eşlerin her birine ayrı ayrı birbiriyle evlenmek isteyip istemediğini sorar. İki şahidin de bu cevapları duyduğunun doğrulanması gerekir (madde 27).
3. Memur evlenmenin kanuna uygun yapıldığını yüksek sesle açıklar, evlenme kütüğünü eşlere ve şahitlere imzalatır, sonra kendisi tarih ve saat koyarak imzalar (madde 27 ve 35).

Resmi törende şahidin bir konuşma yapması gerekmez. Kıyafet için de bir kural yok; fotoğraflarda sizinle yan yana olacakları için renkleri şahitlerinizle konuşabilirsiniz.

İki şahitten biri gelmezse nikah kıyılamaz, çünkü kanun iki tanık arar. Bu yüzden saati ve adresi şahitlere yazılı gönderin, onları tören saatinden önce salonda olacak şekilde çağırın ve gerekirse gelebilecek bir yedek belirleyin.

Şahit nasıl seçilir? Gelenek ve incelikler

Kanunun şartlarını karşılayan birini bulduktan sonra karar pratik sorulara kalır. Şahit adayınız için şunları düşünün:

• Nikah günü ve saatinde şehirde olacak mı, zamanında gelebilir mi?
• Kimliği güncel mi, yanında taşıyor mu?
• Anne ya da babanızsa belediyeniz kabul ediyor mu?
• Yabancıysa belediyeniz hangi belgeyi istiyor, tercüman gerekiyor mu?
• Biri gelemezse yerine kim geçebilir?

Gelenekte gelin ve damat birer şahit seçer. Kimi ailede şahitlik ağabey, abla gibi büyüklere, kimi ailede en yakın arkadaşa teklif edilir. Şahitlerin çifte bir hediye ya da takı vermesi, çiftin de şahitlerine teşekkür için küçük bir hediye hazırlaması yaygın bir incelik. Bunlar resmi kural değil; beklenti yöreden yöreye ve aileden aileye değişir. Nikahta ve düğünde ne takılacağına dair nişanda ne takılır yazımıza bakabilirsiniz.

Şahitlerinizi erken belirleyin. Düğün hazırlık listemizde bu iş düğüne 9-8 ay kala yer alıyor. Nikah tarihiniz belli olunca şahitlere tarihi ve saati bildirin, 1-2 hafta kala tekrar teyitleşin.

Nikah şahidi kontrol listesi

Çift için

• İki şahit belirleyin, bir de yedek düşünün.
• Şahitlerin 18 yaşını doldurduğundan emin olun.
• Anne ya da baba şahit olacaksa belediyenize sorun.
• Şahit yabancıysa kabul edilen belgeyi ve tercüman gerekip gerekmediğini sorun.
• Nikahın tarihini, saatini ve adresini şahitlere yazılı gönderin.
• Nikaha 1-2 hafta kala şahitlerle teyitleşin.

Şahit için

• Geçerli kimlik kartınızı alın (yabancıysanız pasaportunuzu).
• T.C. kimlik numaranızı ve adresinizi bilin.
• Tören saatinden önce salonda olun.
• Nikaha ayık gelin.

Nikahı ve şahitleri Çeyiz.co'da takip edin

Şahitlere haber vermek, nikah hazırlığının küçük işlerinden biri. Çeyiz.co'da bunu düğün planınızın içinde tutabilirsiniz:

• Nikah, Çeyiz.co'da hazır bekleyen etkinliklerden biri; tarihini, saatini ve yerini girersiniz.
• "Şahitlere haber ver" gibi bir görev ekleyip sorumlusunu Ben, Partnerim ya da İkimiz diye seçebilirsiniz.
• Partneriniz aynı etkinliği ve görevleri kendi telefonundan görür.
• Davetli listesi ve kişiye özel davetiye linki (Pro) ile şahitlerinizi de nikah davetine ekleyip katılacaklarını teyit edebilirsiniz.

Nikah dosyası için gereken belgeleri nikah için gerekli belgeler yazımızda adım adım anlattık.

Sık sorulanlar

Nikah şahidi kaç kişi olur?

En az iki kişi. Türk Medeni Kanunu iki tanık, Evlendirme Yönetmeliği en az iki tanık ister. Üst sınırı belediye belirler; örneğin Şişli Belediyesi en fazla dört şahit kabul ediyor.

Anne ya da baba nikah şahidi olabilir mi?

Kanunda ve yönetmelikte akrabalık engel değil; Beşiktaş ve İpekyolu belediyeleri anne ve babanın şahit olabileceğini açıkça yazıyor. Gebze Belediyesi ise anne ve babayı şahit olarak kabul etmiyor. Nikahı kıyacak daireye önceden sorun.

Kardeş nikah şahidi olabilir mi?

Evet. Kardeşiniz 18 yaşını doldurmuş, ayırt etme gücüne sahip ve kimliği yanındaysa şahit olabilir. Beşiktaş ve İpekyolu belediyeleri kardeşin şahit olabileceğini açıkça belirtiyor.

Nikah şahidi yabancı olabilir mi?

Kanunda ve yönetmelikte vatandaşlık şartı yok. Bazı belediyeler farklı uyguluyor: Akyurt Belediyesi, eşlerden biri yabancı olan nikahlarda T.C. vatandaşı şahit istiyor. Yabancı şahidin pasaportunu getirmesi ve hangi belgenin kabul edildiğinin daireye önceden sorulması gerekir.

Kadın nikah şahidi olabilir mi?

Resmi nikahta evet; kanun şahidin cinsiyeti için bir şart koymaz. Dini nikahta ise Diyanet'in fetvasına göre Hanefîler bir erkek ve iki kadının şahitliğini yeterli görür, diğer müçtehitler iki erkek şahit arar.

Nikah şahidi yanında ne getirmeli?

Geçerli kimliğini. Belediyeler şahitlerin nüfus cüzdanını ya da T.C. kimlik kartını görmek istiyor, bazıları T.C. kimlik numarasını ve adresini de soruyor. Yabancı şahit pasaportunu getirmeli.

Şahit son anda gelemezse ne olur?

Nikah iki şahit olmadan kıyılamaz. Şahitlik şartlarını taşıyan ve sizi tanıyan başka biri yerine geçebilir; bu yüzden nikaha gelecek misafirler arasından bir yedek belirlemek işinizi kolaylaştırır.